Deepfake aan de lijn? Zo prik je erdoorheen

De digitale wereld verandert sneller dan ooit. Waar cybercriminelen vroeger vooral phishingmails gebruikten, zien we nu aanvallen die zó echt lijken, dat zelfs ervaren collega’s twijfelen. Denk aan nagemaakte stemmen, profielfoto’s of zelfs complete videogesprekken – allemaal mogelijk gemaakt door AI.

Die technologie biedt enorme kansen, maar maakt het ook lastiger om nep van echt te onderscheiden. Daarom wordt bewustwording binnen organisaties steeds belangrijker.

AI maakt aanvallen persoonlijk – en gevaarlijk

Cybercriminelen zetten AI in om hyperrealistische deepfakes te maken. Ze doen zich voor als je leidinggevende, collega of klant. In een druk moment, met een goed verhaal, is de kans op een misstap groot.

Technologie vs. menselijk inzicht

Hoe geavanceerd AI ook is, het heeft één grote zwakte: het is nog steeds géén mens. En precies daar ligt onze kracht. Want AI kan weliswaar je stem of gezicht imiteren maar het nabootsen van emoties, context en sociale subtiliteiten blijft lastig.

Daarom is het trainen van medewerkers cruciaal. Concreet betekent dat:

• Controleer de bron van het geluidsfragment of video en maak een inschatting of de bron betrouwbaar is.
• Wees alert op gedragsveranderingen in communicatie, zoals een ander taalgebruik, toon , ongebruikelijke verzoeken of onnatuurlijk knipperen met de ogen.
• Gebruik altijd een tweede kanaal om kritieke informatie of verzoeken te verifiëren – denk aan een belletje, appje of face-to-face check.
• Stel onverwachte vragen die alleen een echte collega kan beantwoorden (“Wat was je lunch gisteren?”).
• Vraag om een fysieke beweging in een video-oproep, zoals het voor het gezicht houden van een hand. Deepfake-software struikelt nog steeds over onverwachte of asymmetrische bewegingen. Let hierbij ook op wazige pixels, flikkeringen of vreemd lichtinval.
• Hou synchroon  lopen van lippen en stem in de gaten. De stem bevat soms onnatuurlijke pauzes of intonatie.
• Let op emoties – AI heeft moeite met authentieke emotionele reacties. Blijft iemand emotieloos na goed of slecht nieuws? Dan is dat een rode vlag.
• Zorg dat medewerkers weten waar ze verdachte geluidsfragmenten, foto’s of video’s vertrouwelijk kunnen laten checken. Er zijn diverse tools beschikbaar.

AI als bondgenoot

Hoewel AI cybercriminelen in de kaart speelt, biedt het ook krachtige tools voor verdedigers. AI helpt bij het herkennen van afwijkend gedrag in systemen, het automatisch detecteren van phishingpogingen en het real-time analyseren van verdachte communicatie. Denk aan slimme algoritmes die patronen herkennen waar mensen overheen kijken, of systemen die automatisch waarschuwen bij pogingen tot identiteitsfraude.

Maar techniek alleen is niet genoeg. Daarom helpen we organisaties niet alleen met IT-oplossingen, maar ook met bewustwording en gedragsverandering – in samenwerking met onze partner Sentry Team. Sentry Team ondersteunt organisaties niet alleen met technische oplossingen zoals firewalls, detectiesystemen en veilige werkplekken, maar vooral ook met bewustwording en gedragstraining.

Sentry Team's trainingen en awareness-campagnes spelen in op deze nieuwe realiteit van AI-gedreven dreigingen. Ze leren teams niet alleen wát de risico’s zijn, maar vooral hóe ze deze herkennen en voorkomen. Daarbij combineren ze praktijkvoorbeelden met hands-on tips – precies zoals hierboven.

Samen zorgen we ervoor dat jouw organisatie niet alleen technisch goed is ingericht, maar ook weerbaar is op menselijk vlak – juist daar waar de meeste risico’s ontstaan.

Blijf kritisch. Blijf menselijk.

AI is hier om te blijven. En net zoals het kansen biedt, creëert het ook risico’s. Maar met de juiste kennis, goede communicatie en een gezonde dosis scepsis, blijf je cybercrimineel een stap voor.

Wil je weten hoe jouw organisatie voorbereid is op AI-aanvallen? Of sparren over een praktische aanpak voor meer cyberweerbaarheid?

Neem contact op met Sentry Team (0318 - 743  743) of Techni Team (0318 - 57 43 95). We denken graag met je mee.